NSO

“Watad” şirketi, kuzeydeki petrol ticaretinde ihtikâr yapıp Heyet Tahrir Şam’ın en güçlü ekonomik kolu haline böyle geldi

Türkiye’den Suriye topraklarına giden yakıt dolusu tankerler Bab El-Hava sınır kapısının sahasında


“Heyet Tahrir Şam” geçen yıl 22 Mayıs’ta “Ahrar’uş Şam Hareketi” ile çatışmalar sonucunda İdlip ve Halep’in batı kırsallarının geniş alanlarını eline geçirmesinden beri bunu açıkça belirtmemesine rağmen kendine tabi heyetler oluşturmak aracılığıyla askerî, idarî ve ekonomik yönlerinin hepsini kapsayacak şekilde bölgedeki egemenliğini sağlamlaştırmak ve nüfuzunu genişletme girişimine girmiştir.

“Tahrir Şam” tarafından Suriye’nin kuzeyinde oluşturulan heyetlerin başında genel kurul toplantısından sonra kurulan, “Tahrir Şam”, göçmen ve kampları işleri ile ilgilenen “Tehcir Edilenler İşleri İdaresi” ne ek olarak Suriye’nin kuzeyindeki yakıt ve gaz piyasasını ele geçiren “Watad Yakıt” şirketinden desteklenen “Kurtuluş Hükümeti” idi.

“NSO” muhabirleri “Watad” ın çalışma ve yönetim şekli hakkında detaylı bilgi edinmede şirkette çalışanların şirketin tabi olduğu askerî yapı tarafından sorumluluk, tutuklama veya herhangi bir eziyet şekline maruz bırakacak herhangi bir bilgi vermekten kaçınmaları nedeniyle zorluklarla karşılaşmıştır.

 

Suriye’nin Kuzeyinde Avrupa Petrolü

“Watad” şirketi çalışmalarına bu yıl 2018’in başında yakıt ticareti ve Türkiye’den ithalatı alanında “bağımsız” bir şirket olarak başlayarak çalışma alanı Türkiye’yle sınır bölgeler ile İdlip, Maaret Mısrîn, Hârem ile “Tahrir Şam”ın Halep’in batı kırsalındaki kontrol bölgelerini kapsamıştır.

“Watad” Ukrayna petrolünü Türk petrol şirketleri aracılığıyla Bab El-Hava sınır kapısından ithal etmektedir. Türk şirketler Ukrayna petrolünü satın alıp “Heyet Tahrir Şam” ve “Kurtuluş Hükümeti”nin “Watad”ın ithal ettiği mazota gümrük vergilerini bir ton için 3 ABD Dolar’a düşürmüşken, bir tanker 25 ton yakıt taşımakta, diğer şirketlere izin vermemesinden dolayı Türkiye’den petrol ve gazın ithalatını yapabilecek tek şirket sayılan “Watad”a satmaktadır.

 

Bölgedeki petrol tüccarlarından biri “NSO” ya “Tahrir Şam” ın bu yılın başında bölgeye giren tüm yakıtı kontrol etmek üzere Türkiye’yle olan sınır kapıları ve rejimle Morek’teki kara geçidini ele geçirmesinden sonra Suriye’nin kuzeyindeki yakıt piyasasında ihtikâr yapmak amacıyla “Watad” şirketinin kurulmasında rol oynadığını söyledi.

 

Tüccar ekleyerek “Watad” şirketinin geçen 7 Şubat’tan beri “Zeytin Dalı” harekâtının başlaması nedeniyle Afrin yolunun kapanmasına eş zamanlı olarak mazot maddesini günlük olarak Bab El-Hava geçidinden İdlip kırsalına ithal etmeye başlarken mart ayının ortasında rejim güçlerinin Hama’ nın kuzeyindeki Morek geçidinden girmesini engellemesine devam etmesiyle gaz maddesini ithal etmeye başladığını söyledi.

 

Diğer taraftan tankerlerin birinin şoförü NSO’ ya (adını bilmediği) bir Türk şirketinin yakıtı Bab El-Hava geçidi yoluyla Türk gümrüğünden geçirerek “Watad”a tedarik ettiği, şirket de yakıtı geçitten büyük tankerlerde teslim alıp “Heyet”e tanker başı 400 $ ödeme karşılığında geçitteki “Heyet”in kontrolündeki tarafa naklettiğini söyledi.

 

“Watad”in Avrupa petrolünü ithal etmeye başlamasıyla Bab El-Hava geçidine yakın Sermede şehrinin doğusunda bir kilometrekare civarındaki alanda yakıt pazarı açarak onlarca araç İdlip, Hama ve Halep kırsallarındaki birçok bölgeden günlük olarak mazot ve benzim satın almak üzere pazara gelip özellikle yakıtın başka bir kaynağı bulunmamasından tüm bölgelerdeki pazarlara nakletmektedir.

 

NSO’ nun edindiği bilgiler doğrultusunda “Watad” şirketi birbirine bağlı dört bölümden oluşmaktadır. İlki yakıt ithalat ve satış, ikincisi ham petrol satın alıp şirkete bağlı İdlip kırsalındaki tesisler aracılığıyla rafine etmek, esas görevi gaz sevkiyatlarını karşılamak, düzenlemek ve merkezlere dağıtmak olan üçüncüsü Halep, İdlip’in güney kırsalı ve İdlip şehrinde üç merkeze dağılan gaz merkezlerini yönetmekle görevliyken dördüncüsü yakıtın Suriye kuzeyinde birçok bölgeye ulaşmasını sağlamak için inşa ettiği Pazar zincirlerinden sorumludur.


Gaz, “Heyet” kontrol bölgelerine bu şekilde girmektedir

Petrol ithalatına ek olarak “Watad” şirketi ev tipi gazı Bab El-Hava geçidinden Suriye’nin kuzeyine, rejim güçlerinin Hama’nın kuzeyindeki Morek geçidi yoluyla özgür bölgelere gaz vermeyi durdurması sonucunda bir aydan fazla kesilmesinden sonra, 18 Mart’ta geçirdi. Bir tüp fiyatı “Watad” den önce tanker sahibi Halid Ebu Malik’in NSO’ ya söylediğine göre 16 bine satılırken, 6500 Suriye Lirası olarak belirlendi ve son dönemde 5500 Suriye Lirası’na düşürülmüştür.

“Ebu Malik” ekleyerek, “Heyet” ile “Cephet Tahrir Suriye” arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi ve İdlip’in güney kırsalı ve Sehl El-Gab bölgesindeki ahalinin 25 bin Suriye Lirası’na ulaşan gaz fiyatından şikâyet etmesiyle “Watad” şirketinin yetkililerinden birinin Heyet’in kontrolü dışındaki bölgelerde fiyatları kontrol edemediğinden gaz dağıtımının Suriye’nin kuzeyindeki “Tahrir Şam”ın kontrol bölgelerine sınırlı olacağını kendilerine tebliğ ettiğini söyledi.

Şirket, binlerce sivilin gazın kesilmesinden şikâyetçiyken İdlip ve Kafr Nubul gibi birkaç şehirde gaz tüplerini “Tahrir Şam” dan unsurlara dağıtmıştır. İdlip kuzeyinde Tirmanin beldesinden bir kaynak gaz temini için yerel mecliste kaydedilen listede 3500 kişi olmasına rağmen şirketin beldeye yalnızca 17 gaz tüpü gönderdiğini söyledi.

 

“Tahrir Şam” ve “Watad” yakıt ticaretini ihtikâr ediyor

Bir mazot tüccarı NSO’ ya “Watad” şirketinin mazot ve benzini Türkiye’den ithal etmeye başlamasıyla, büyük miktarların askerlere tahsis edildiği bahanesiyle tüccarlara satmaktan kaçındığını söyleyerek şirketin az miktarda yakıtı merkez ve pazarlara satarken büyük kısmını karaborsada yüksek fiyatlara sattığına işaret etti.

Saha aktivisti Eyhem El-Abdullah NSO’ ya “Watad” şirketinin 1,60 Dolar değerindeki 700 Suriye Lirası’na ulaşan fiyatlara karaborsada büyük miktarlar satarken her araca yalnızca 15 litre doluma izin vermek suretiyle İdlip kırsalındaki yakıt istasyonlarına az miktarda mazot satarak piyasadan kesilmiş durumda olduğundan büyük kârlar elde ettiğini söyledi.

Bölgedeki aktivistler “Heyet Tahrir Şam” ve “Kurtuluş Hükümeti” nin petrol piyasasındaki tahakkümünü sürdürmek amacıyla “Watad”e rekabet etmelerini engellemek üzere diğer yakıt şirketlerinin ruhsat almalarını engellediğine işaret etti.

Yakıt piyasasının Watad şirketi tarafından ihtikâr edilmesi ve fiyatlara tahakküm etmesi Suriye’nin kuzeyinde, özellikle de İdlip ilinde büyük krize neden oldu. Bu yılın ocak ayında mazot litresinin fiyatı 200 Suriye Lirası iken şubat ayından itibaren pazarlar açık bir artış yaşayarak litre fiyatı 700 Suriye Lirası’na ulaştı. Son dönemde Afrin yolunun açılmasıyla 0,80 Dolar değerindeki 350-375 Suriye Lirası’na düşmüştür.

Afrin yolunun açılmasından önceki mazot fiyatlarında büyük artışlar temel olarak yakıta dayanan sivillerin yaşam ve işlerine olumsuz etkilediği gibi hastane, fırın ve fabrikalar gibi sivil tesisler de etkilenmiştir. Has beldesindeki ekmek fırını ile Has ve Kefruma beldelerinde birkaç mermer ve blok fabrikası mazot fiyatının yükselmesi nedeniyle çalışmaya durdu ve işçileri işini kaybetti.

Mazot maddesinin dağıtıcılarından biri NSO muhabirine Afrin yolunun açılması ve yakıt araçlarının Azez şehrinden girmeye başlamasından sonra “Watad” şirketi piyasadaki hâkimiyetini kaybetti ve fiyatları Azez’den gelen mazot fiyatından yüksek oldu. Mazot varilini 160 ABD Doları değerindeki 71500 Suriye Lirası’na satarken pazarlarda 56 bine satılmaktadır. Ancak “Watad” rejimin benzinin Morek geçidinden girmesini engellemesi nedeniyle benzin maddesine rakipsiz bir şekilde egemenliğini sürdürmüştür.

Watad’in mazot ticaretine ihtikârını kaybetmesiyle benzini tüccarlara satışını şartları yerine getirilmeden kaçınmaya başlamıştır. Benzin almak isteyen her tüccara mazot miktarını yüksek fiyata tüketmek için satın alınan her benzin litresi karşılığında kendi belirlediği fiyatla iki litre mazot almasını dayattı.


“Watad”, “Kurtuluş Hükümeti” ve “Tahrir Şam”: sürekli reddedilmesine rağmen güçlü irtibatlı

Watad şirketinin “Heyet Tahrir Şam” veya “Heyet” bağlılığını ilan etmeyen “Kurtuluş Hükümetin”e de bağlılığını alenen kabul etmemesine rağmen yakıt tüccarları, ahali ve aktivistler NSO’ ya bu üç oluşumun açık bir şekilde beraber çalıştığını doğruladı.

Tüccarlardan biri NSO’ ya “Watad” şirketinin “Heyet Tahrir Şam” ile bu veya şu şekilde alenen veya gizlice irtibatlı olduğunu söyleyerek Suriye’nin kuzeyinde muhalefetin kontrol bölgelerinde çalışan tüm kurum ve şirketlerin “Heyet”e vergi ödemeden veya O’nunla çalışan birine bağlı ve korumasını almadan hareket edemediğini açıkladı.

Kurtuluş Hükümeti ile ilgili ise saha aktivisti Eyhem El-Abdullah NSO’ ya “Watad” şirketinin basın sorumlusunun şirketin çalışması hakkında röportaj yapmak isteyen herhangi bir basın mensubundan kendi ifadesiyle şirketin çalışmalarını kolaylaştırması ve Bab El-Hava sınır kapısından yakıtın sembolik vergilere ithalinden dolayı Kurtuluş Hükümeti’ne teşekkür içeren ibare eklemeyi taahhüt ettiği bir yazı yazmasını istediğini söyledi.

“Watad” “Heyet Tahrir Şam”a bağlı “Kurtuluş” hükümetinin yakıt ithalatı ve ticareti yapmak isteyen herhangi bir tüccara veya şirkete ruhsat verilmesini reddetmesi yoluyla yakıt ticaretini yapan başka herhangi bir şirketin olmasını engelledi

 


Bu içeriği paylaş